Αρτηριακή πίεση: Πως την επηρεάζει το κρύο και τι πρέπει να προσέξουμε

Υπέρταση & Κρύο: Πως ο χειμώνας επηρεάζει την αρτηριακή πίεση

Η αρτηριακή πίεση, γνωστή και ως υπέρταση, είναι η κατάσταση, κατά τη διάρκεια της οποίας η πίεση του αίματος στα τοιχώματα των αρτηριών είναι σταθερά αυξημένη. Συχνά την βρίσκουμε να αναγράφεται και σαν σιωπηλός κίνδυνος, λόγω του ότι πολλές φορές μπορεί να μην φέρει συμπτώματα, όμως χωρίς τη σωστή αντιμετώπιση, μακροχρόνια μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος.

Κάθε χρόνο με την πτώση της θερμοκρασίας, η τιμή της αρτηριακής πίεσης ανεβαίνει. Όταν το σώμα  μας εκτίθεται σε χαμηλές θερμοκρασίες, ενεργοποιεί μηχανισμούς άμυνας για να διατηρήσει τη θερμότητά του. Ο σημαντικότερος είναι η αγγειοσύσπαση, δηλαδή τα μικρά αγγεία στο δέρμα και στα άκρα συσπώνται ώστε να περιοριστεί η απώλεια θερμότητας.  Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η καρδιά να  χρειάζεται να ασκήσει μεγαλύτερη δύναμη για να προωθήσει το αίμα. Το αποτέλεσμα είναι η άνοδος της αρτηριακής πίεσης. 

Πόσο αυξάνεται η πίεση τον χειμώνα; 

Μελέτες δείχνουν ότι η συστολική πίεση μπορεί να αυξηθεί κατά 5– 10  μονάδες mmHg τους ψυχρούς μήνες. Η διαφορά αυτή είναι κλινικά σημαντική, ιδιαίτερα σε άτομα άνω των 70 ετών, σε υπερτασικούς ασθενείς, σε άτομα με στεφανιαία νόσο και σε διαβητικούς. Δεν είναι τυχαίο ότι τα εμφράγματα και τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια εμφανίζουν αυξημένη συχνότητα τον χειμώνα. Ο χειμώνας συνοδεύεται  επίσης συχνά με μεταβολές στον τρόπο ζωής, με πιο συνηθισμένες να είναι η ελάττωση της σωματικής άσκησης και οι αλλαγές στη διατροφή. Η απότομη αυξομείωση βάρους, η προσθήκη υπερβολικού άλατος στο μαγείρεμα και γενικότερα η ποιότητα και η ποσότητα διαφόρων τροφών, μπορούν να επηρεάσουν άμεσα με την αρτηριακη πίεση. 

Καρδιαγγειακά προβλήματα και κρύο: Τι συμβουλεύει ο καρδιολόγος 

Η έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες δεν αυξάνει μόνο την αρτηριακή πίεση, μπορεί να λειτουργήσει ως «εκλυτικός παράγοντας» για πιο σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα. Ο χειμώνας συνοδεύεται σταθερά από αύξηση των νοσηλειών και της καρδιαγγειακής θνητότητας, ιδιαίτερα σε ευπαθείς ομάδες. Το κρύο μπορεί να λειτουργήσει ως «καρδιαγγειακό stress test». Για τους περισσότερους ανθρώπους η επίδραση είναι παροδική. Για όσους όμως έχουν ήδη επιβαρυμένο καρδιαγγειακό προφίλ, ο χειμώνας μπορεί να αποτελέσει περίοδο αυξημένου κινδύνου. 

Στεφανιαία νόσος & έμφραγμα μυοκαρδίου 

Το κρύο αυξάνει τις ανάγκες του μυοκαρδίου σε οξυγόνο, ενώ ταυτόχρονα προκαλεί αγγειοσύσπαση των στεφανιαίων αγγείων και αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Αυτό μπορεί να πυροδοτήσει στηθαγχικά επεισόδια ή και οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, ιδιαίτερα σε ασθενείς με γνωστή στεφανιαία νόσο. 

Καρδιακές αρρυθμίες 

Το κρύο μπορεί να πυροδοτήσει  επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής ή να οδηγήσει σε άλλες αρρυθμίες στην καρδιά, κυρίως σε ηλικιωμένους και σε άτομα με υποκείμενη καρδιοπάθεια. 

Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο 

Η άνοδος της πίεσης, η αυξημένη πηκτικότητα του αίματος και η αγγειακή δυσλειτουργία συνδέονται με μεγαλύτερη συχνότητα ισχαιμικών και αιμορραγικών εγκεφαλικών επεισοδίων τον χειμώνα. 

Περιφερική αρτηριοπάθεια 

Η αγγειοσύσπαση στα άκρα επιδεινώνει τα συμπτώματα (άλγος, διαλείπουσα χωλότητα) σε άτομα με περιφερική αγγειακή νόσο.  

Καρδιακή ανεπάρκεια 

Οι χαμηλές θερμοκρασίες αναγκάζουν την καρδιά να δουλέψει πιο έντονα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε απορρύθμιση ασθενών με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια και αύξηση των εισαγωγών στα νοσοκομεία. 

Διαβάστε επίσης: Καρδιακή Ανεπάρκεια: Τι είναι, Συμπτώματα & ο Ρόλος της Διατροφής

Αρτηριακή πίεση και Κρύο: Ποιοι πρέπει να προσέχουν περισσότερο 

Η απότομη μετάβαση από έναν ζεστό εσωτερικό χώρο σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία δεν είναι απλώς δυσάρεστη, μπορεί να αποτελέσει οξύ καρδιαγγειακό stress, ιδιαίτερα για άτομα με υποκείμενη καρδιοπάθεια. Όταν το σώμα εκτεθεί ξαφνικά στο κρύο, προκαλείται έντονη αγγειοσύσπαση, αυξάνεται απότομα η αρτηριακή πίεση, επιταχύνεται η καρδιακή συχνότητα και αυξάνονται οι ανάγκες του μυοκαρδίου σε οξυγόνο. Η απότομη αυτή αιμοδυναμική μεταβολή ενδέχεται να αυξήσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλά εμφράγματα καταγράφονται τις πρωινές ώρες του χειμώνα, όταν κάποιος βγαίνει βιαστικά στο κρύο. 

Μπορεί η υψηλή αρτηριακή πίεση να παραμείνει «σιωπηλή» και τον χειμώνα; 

Η αρτηριακή υπέρταση παραμένει  «σιωπηλό» καρδιαγγειακό νόσημα, ακόμη κι όταν οι τιμές της αυξάνονται κατά τους χειμερινούς μήνες. Η αρτηριακή πίεση  στις περισσότερες περιπτώσεις: 

• Δεν προκαλεί πόνο 

• Δε δίνει σαφή συμπτώματα 

• Δεν επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα 

Οι καπνιστές κινδυνεύουν περισσότερο από αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης στο κρύο; 

Οι καπνιστές είναι πιο ακόμα πιο ευάλωτοι καθώς το κάπνισμα προκαλεί ήδη αγγειοσύσπαση και ενδοθηλιακή δυσλειτουργία. Όταν προστίθεται και το κρύο, η αγγειακή αντίδραση γίνεται εντονότερη. Ο συνδυασμός: νικοτίνη + χαμηλή θερμοκρασία + σωματική καταπόνηση αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού. 

Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για όσους εργάζονται ή αθλούνται σε εξωτερικούς χώρους; 

Η εργασία και η άσκηση σε χαμηλές θερμοκρασίες επιβαρύνουν το καρδιαγγειακό σύστημα περισσότερο απ’ ό,τι η απλή μετακίνηση στο κρύο. Η άσκηση από μόνη της αυξάνει την καρδιακή συχνότητα, την αρτηριακή πίεση και τις ανάγκες του μυοκαρδίου σε οξυγόνο Όταν όμως γίνεται σε ψυχρό περιβάλλον:  Προστίθεται αγγειοσύσπαση, ενεργοποιείται έντονα το συμπαθητικό σύστημα κι αυξάνεται η πηκτικότητα του αίματος. Ο συνδυασμός αυτός μπορεί να λειτουργήσει ως «διπλό stress» για την καρδιά.  

Το έντονο τρέξιμο ή η ποδηλασία στο κρύο, ιδιαίτερα νωρίς το πρωί, μπορεί να πυροδοτήσει: 

• Στηθαγχικό επεισόδιο 

• Αρρυθμίες 

• Υπερτασική αντίδραση 

Είναι πολύ σημαντικό οι αθλούμενοι το χειμώνα  να κάνουν  σταδιακή προθέρμανση πριν από έντονη άσκηση, να έχουν κατάλληλη πολυεπίπεδη ένδυση ώστε να διατηρείται θερμοκρασία σώματος, να  αποφεύγουν την  αιφνίδια έντονη προσπάθειας στο πολύ κρύο και να έχουν  καλή ενυδάτωση. Συνίσταται να γίνεται  προληπτικός καρδιολογικός έλεγχος σε άτομα με παράγοντες κινδύνου. 

Πρέπει οι ηλικιωμένοι και οι υπερτασικοί γενικότερα, να μετρούν συχνότερα την αρτηριακή τους πίεση όταν κάνει κρύο; 

Ο χειμώνας  όπως προαναφέραμε συνοδεύεται από τεκμηριωμένη αύξηση της αρτηριακής πίεσης λόγω αγγειοσύσπασης και ενεργοποίησης του συμπαθητικού συστήματος. Σε ηλικιωμένους και υπερτασικούς, αυτή η εποχική μεταβολή μπορεί να οδηγήσει σε απορρύθμιση χωρίς εμφανή συμπτώματα. Ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους, οι διακυμάνσεις της πίεσης μπορεί να είναι μεγαλύτερες λόγω μειωμένης αγγειακής ελαστικότητας.  

Για άτομα με γνωστή υπέρταση: 

✔ 2–3 φορές την εβδομάδα σε σταθερή ρύθμιση
✔ Καθημερινά για 1–2 εβδομάδες εάν παρατηρηθεί άνοδος τιμών
✔ Πρωινές και βραδινές μετρήσεις (πριν τη λήψη φαρμάκων, εφόσον το έχει συστήσει ο ιατρός) 

Για ηλικιωμένους χωρίς διάγνωση υπέρτασης: 

✔ Περιοδικός έλεγχος, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονου ψύχους 

Πώς πρέπει να γίνεται σωστά η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης; 

Η σωστή μέτρηση της αρτηριακής πίεσης στο σπίτι είναι καθοριστική για την αξιόπιστη παρακολούθηση των τιμών.

• Σε ήρεμο περιβάλλον 

• Μετά από 3-5 λεπτά καθιστικής ανάπαυσης 

• Όχι αμέσως μετά από έξοδο στο κρύο 

• Με πιεσόμετρο που να διαθέτει περιχειρίδα στο κατάλληλο μέγεθος του βραχίονα 

• Καταγραφή των τιμών σε ημερολόγιο 

Πότε χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό; 

• Αν οι τιμές είναι σταθερά πάνω από τους στόχους 

• Αν εμφανιστούν συμπτώματα (ζάλη, δύσπνοια, πόνος στο στήθος) 

• Αν υπάρχουν μεγάλες διακυμάνσεις 

Υψηλή αρτηριακή πίεση τον χειμώνα: Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούμε 

Πολλοί ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν αυξημένες τιμές πίεσης κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, οι οποίες συνοδεύονται από συμπτώματα όπως:

• πονοκέφαλος 

• ζάλη 

• ρινορραγία 

• αίσθημα παλμών 

Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις, όπου η αύξηση των δεικτών μπορεί να είναι ασυμπτωματική. Συνεπώς το χειμώνα, με το κρύο η αρτηριακή πίεση παρουσιάζει εποχική άνοδο της πίεσης κατά 5–10 mmHg, χωρίς όμως απαραίτητα τα άτομα να εμφανίσουν συμπτώματα. Έτσι, ένας καλά ρυθμισμένος υπερτασικός το καλοκαίρι μπορεί να είναι απορρυθμισμένος τον χειμώνα, χωρίς να το αντιλαμβάνεται.

Η παρατεταμένη αυξημένη πίεση επιβαρύνει: 

• Την καρδιά (υπερτροφία, καρδιακή ανεπάρκεια) 

• Τα στεφανιαία αγγεία (έμφραγμα) 

• Τον εγκέφαλο (εγκεφαλικό επεισόδιο) 

• Τα νεφρά (νεφρική δυσλειτουργία) 

Και όλα αυτά μπορούν να εξελιχθούν χωρίς προειδοποιητικά συμπτώματα. 

Είναι πολύ σημαντικό να γίνονται τακτικές μετρήσεις στο σπίτι με καταγραφή τιμών, επανεκτίμηση από τον θεράποντα ιατρό αν παρατηρηθεί άνοδος και προσαρμογή αγωγής όπου χρειάζεται. 

Διαβάστε επίσης:✍️Υπόταση: Πώς αντιμετωπίζεται & σε ποιους εμφανίζεται;

Συνοψίζοντας, το κρύο μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την αρτηριακή πίεση. Έτσι είναι σημαντικό να λαμβάνουμε απλά και αποτελεσματικά μέτρα προστασίας. Η τακτική παρακολούθηση της πίεσης, η σωστή ενδυμασία καθώς και μια ισορροπημένη διατροφή σε συνδυασμό με κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής που μπορείτε να βρείτε στο online φαρμακείο μας Pharm24.gr,είναι λύσεις που μπορούν να μειώσουν σημαντικά τους κινδύνους και να διατηρήσουν την καρδιαγγειακή σας υγεία σε καλή κατάσταση, ακόμα και τους πιο κρύους μήνες.