Έλλειψη Σιδήρου: Συμπτώματα & Τα Καλύτερα Συμπληρώματα Σιδήρου

Ο σίδηρος είναι απαραίτητο μέταλλο για την καλή λειτουργία του οργανισμού μας, αλλά συχνά το υποτιμούμε, καθώς η καθημερινή μας ζωή μας παρασύρει σε ατελείωτες υποχρεώσεις.

Στο άρθρο μας, θα εξερευνήσουμε την έλλειψη σιδήρου, τα συμπτώματα που τη συνοδεύουν αλλά και τα καλύτερα συμπληρώματα διατροφής σιδήρου για αποτελεσματική αντιμετώπισή της.

Τι είναι η έλλειψη σιδήρου;

Η έλλειψη σιδήρου αναφέρεται στα χαμηλά επίπεδα σιδήρου στον οργανισμό. Υπάρχουν 2 τύποι έλλειψης σιδήρου:

• Σιδηροπενική αναιμία
• Έλλειψη σιδήρου χωρίς αναιμία

Σύμφωνα με την Αμερικάνικη Εταιρεία Αιματολογίας, η ανεπάρκεια σιδήρου είναι η πιο κοινή αιτία αναιμίας. Η αναιμία αναφέρεται όταν το επίπεδο των ερυθρών αιμοσφαιρίων είναι πολύ χαμηλό, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει κόπωση και αδυναμία. Η σιδηροπενική αναιμία επηρεάζει περίπου το 20% των ανθρώπων στον κόσμο. Στις αιματολογικές εξετάσεις, ο δείκτης της φερριτίνης, είναι εκείνος που συνδέεται με την επάρκεια σιδήρου. Πιο συγκεκριμένα, τα χαμηλά επίπεδα φερριτίνης, μας κρούουν τον κώδωνα την έλλειψης σιδήρου.

Η ανεπάρκεια σιδήρου χωρίς αναιμία μπορεί να μην είναι αρκετά δημοφιλής, αλλά επηρεάζει μεγαλύτερο ποσοστό ανθρώπων, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη Συστηματική Ανάλυση της Αναιμίας από το 1990 – 2010 (Nicholas J Kassebaum, et., 2013).

🧐 Έλλειψη σιδήρου & τριχόπτωση: Πως συνδέονται;

Έλλειψη σιδήρου & αναιμία: πως συνδέονται;

Υπάρχει μια μεγάλη παρανόηση πως η έλλειψη σιδήρου κι η αναιμία είναι το ίδιο πράγμα. Η έλλειψη σιδήρου αποτελεί ευρύτερο όρο και αναφέρεται σε χαμηλά αποθέματα σιδήρου που δεν καλύπτουν τις ανάγκες του οργανισμού σε σίδηρο, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει ή όχι αναιμία.

Παρόλο που η έλλειψη σιδήρου μειώνει τη σύνθεση της αιμοσφαιρίνης, χαρακτηρίζεται ως αναιμία μόνο όταν τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης πέσουν κάτω από ορισμένες τιμές αναφοράς. Παρόλα αυτά, συμπτώματα αναιμίας, όπως η κόπωση, μπορεί να υπάρχουν και σε μη αναιμικά επίπεδα αιμοσφαιρίνης.

🧐 Χαμηλός Αιματοκρίτης: Συμπτώματα & Αντιμετώπιση

Ποια είναι τα συμπτώματα της έλλειψης σιδήρου;

Τα άτομα με ήπια ή μέτρια σιδηροπενική αναιμία μπορεί να μην έχουν συμπτώματα. Όταν όμως κάνουν την εμφάνισή τους, συνήθως περιλαμβάνουν:

• Κόπωση
• Δύσπνοια
• Ζάλη και πονοκέφαλο
• Κρύα χέρια και πόδια
• Χλωμό δέρμα

Ως προς την έλλειψη σιδήρου που δεν αναφέρεται στην αναιμία, μπορεί εξίσου να μην υπάρχουν συμπτώματα. Σε αυτό το είδος ανεπάρκειας σιδήρου, συναντάμε συμπτώματα όπως:

• Κόπωση
• Ελλιπή προσοχή και μνήμη
• Πόνο στη γλώσσα
• Κακή κατάσταση σε δέρμα, νύχια και μαλλιά (τριχόπτωση)
• Καθυστερημένη επούλωση πληγών στο δέρμα
• Αναπτυξιακή καθυστέρηση
• Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών

Παρακάτω, θα δούμε αναλυτικά ορισμένα από κύρια τα συμπτώματα της έλλειψης σιδήρου.

Κόπωση

Ένα από τα πιο κοινά συμπτώματα χαμηλού σιδήρου είναι η έντονη κόπωση και η αδυναμία. Και αυτό γιατί, λόγω του μειωμένου ποσοστού σιδήρου, αντίστοιχα, μεταφέρεται και λιγότερο οξυγόνο στα κύτταρα, με αποτέλεσμα τη μειωμένη απόδοσή τους. Έτσι, ο οργανισμός καταβάλλει μεγαλύτερη προσπάθεια ακόμη και για την πιο απλή λειτουργία του.

Προβλήματα στην περιοχή των ματιών

Ένα σύμπτωμα, αλλά και σημάδι του χαμηλού σιδήρου, είναι το λευκό εσωτερικό του κάτω βλεφάρου. Κανονικά η υγιής όψη αυτού του σημείου είναι ερυθρό.

Τριχόπτωση και εύθραυστα νύχια

Όταν έχουμε έλλειψη σιδήρου, ο οργανισμός συναντά δυσκολία στην αιμάτωση του. Έτσι, «επιλέγει» πού θα στείλει περισσότερο και που λιγότερο αίμα. Τα μαλλιά και τα νύχια είναι τα λιγότερο σημαντικά για την επιβίωσή μας και για αυτό επηρεάζονται πρώτα.

Ωχρότητα

Λόγω της ελλιπούς παραγωγής ερυθρών αιμοσφαιρίων, μπορεί να προκύψει ωχρότητα στην επιδερμίδα. Έτσι, το δέρμα μας γίνεται πιο χλωμό, όταν έχουμε χαμηλό σίδηρο.

Μειωμένη συγκέντρωση

Ένα ακόμη σύμπτωμα έλλειψης σιδήρου είναι η δυσκολία στη συγκέντρωση και η πνευματική κόπωση. Αυτή η δυσκολία οφείλεται στη μειωμένη οξυγόνωση του εγκεφάλου, ενώ παράλληλα επηρεάζονται και οι λειτουργίες των νευροδιαβιβαστών.

Μουδιάσματα

Έχει παρατηρηθεί σε άτομα με έλλειψη σιδήρου το μούδιασμα των ποδιών, το οποίο μάλιστα συνοδεύεται από ανησυχία. Πρόκειται για μια διαταραχή, που ονομάζεται «Σύνδρομο Ανήσυχων Ποδιών» και προκαλεί σχεδόν αδιάκοπη νευρική κίνηση των ποδιών, ειδικά κατά τις βραδινές ώρες.

Ταχυκαρδία

Ξανά, λόγω της μειωμένης τροφοδότησης του οργανισμού με οξυγόνο, είναι πιθανό να επηρεαστεί η λειτουργία της καρδιάς, με αποτέλεσμα συμπτώματα, όπως οι ταχυκαρδίες.

Μυϊκοί πόνοι

Ο χαμηλός σίδηρος και κατ’ επέκταση η χαμηλή οξυγόνωση των κυττάρων που προκαλείται, μπορεί να επηρεάσει την ανάπλαση των μυών και να εκδηλωθεί πόνος σε διάφορους μύες.

Αιτίες της έλλειψης σιδήρου

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν στην έλλειψη σιδήρου στον οργανισμό. Παρακάτω, θα δούμε τους βασικούς εξ αυτών.

Έλλειψη σιδήρου χωρίς αναιμία

Ως προς την έλλειψη σιδήρου που δε συνδέεται με αναιμία, μπορεί να οφείλεται στους παρακάτω παράγοντες:

• Φυτικές δίαιτες ή vegan τρόπος ζωής, όπου απουσιάζει το κρέας
• Χαμηλή θερμιδική πρόσληψη σε σχέση με τις ανάγκες σε σίδηρο, όπως στα παιδιά που αναπτύσσονται, έγκυες γυναίκες και ηλικιωμένοι
• Δυσαπορρόφηση λόγω κάποιας κατάστασης υγείας, όπως η κοιλιοκάκη
• Υπερβολική κατανάλωση τροφίμων που μειώνουν την απορρόφηση, όπως γαλακτοκομικά και τσάι
• Ο αποικισμός με ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού
• Βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία
• Γαστρικές παθήσεις, όπως το πεπτικό έλκος κι η οισοφαγίτιδα
• Φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου
• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ)
• Άλλες γαστρεντερικές απώλειες, όπως υποτροπιάζουσα αιμορραγία από αιμορροΐδες
• Οδοντική αιμορραγία

Σιδηροπενική αναιμία

Η σιδηροπενική αναιμία είναι αρκετά συχνή, ιδίως μεταξύ των γυναικών και των ατόμων που κάνουν διατροφή χαμηλή σε σίδηρο. Οι ακόλουθες ομάδες ατόμων, καταστάσεις υγείας και άλλες υγειονομικές συνθήκες, μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνιση  σιδηροπενικής αναιμίας:

• Γυναίκες που έχουν έμμηνο ρύση, ιδίως αν είναι έντονη
• Γυναίκες έγκυες, θηλάζουσες ή όσες έχουν γεννήσει πρόσφατα
• Άτομα που έχουν υποβληθεί σε σοβαρή χειρουργική επέμβαση ή έχουν κάποιο σοβαρό σωματικό τραύμα
• Άτομα που πάσχουν από κοιλιοκάκη
• Φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, όπως η ελκώδης κολίτιδα ή η νόσος του Crohn
• Άτομα με πεπτικό έλκος
• Χορτοφάγοι και vegan
• Απώλεια αίματος από τον γαστρεντερικό σωλήνα λόγω γαστρίτιδας, οισοφαγίτιδας, αιμορροΐδων, αγγειοδυσπλασία, εκκολπωματίτιδα
• Απώλεια αίματος από χρόνια ρινορραγία
• Απώλεια αίματος από τα νεφρά ή την ουροδόχο κύστη
• Συχνές αιμοδοσίες

Πώς αντιμετωπίζεται η έλλειψη σιδήρου;

Ακόμη και αν η αιτία της έλλειψης σιδήρου μπορεί να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί, σε αρκετές περιπτώσεις, είναι απαραίτητη η λήψη σιδήρου μέσω συνταγογράφησης, μέχρι να γίνει αναπλήρωση στα αποθέματα του μετάλλου στον οργανισμό.

Ωστόσο, σε πιο ήπιες περιπτώσεις ή σε περιπτώσεις που η αιτία δεν μπορεί να εντοπιστεί εύκολα ή να διορθωθεί, αρκετά αξιόπιστη λύση είναι κι αυτή της λήψης ενός συμπληρώματος διατροφής.

Ποιες τροφές περιέχουν σίδηρο;

Αν αναρωτιέστε ποιες τροφές με σίδηρο μπορείτε να καταναλώνετε, διαβάστε την παρακάτω λίστα. Υπάρχουν τροφές πλούσιες σε σίδηρο, τόσο αιμικό όσο και μη αιμικό. Οι τροφές με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε σίδηρο είναι οι εξής:

• Μοσχάρι & κόκκινο κρέας
• Μύδια
• Σουσάμι / Ταχίνι
• Όσπρια όπως φακές και ρεβίθια
• Κακάο σε σκόνη και μαύρη σοκολάτα
• Αρνίσιο συκώτι
• Αλεύρι σόγιας
• Ντοματοπολτός
• Σπανάκι
• Βερίκοκα αποξηραμένα
• Σαρδέλες
• Αυγά
• Σταφίδες

Επίσης, μπορείτε να αξιοποιήσετε τη «δύναμη» των βοτάνων για την αντιμετώπιση της έλλειψης σιδήρου, όπως με τα παρακάτω:

• Ταραξάκο (πικραλίδα)
• Τσουκνίδα
• Μαϊντανός
• Μορίνγκα
• Αλφάλφα

4 κορυφαία συμπληρώματα σιδήρου

Τα συμπληρώματα σιδήρου βοηθούν στην αύξηση του σιδήρου στον οργανισμό σας. Αυτή είναι η πιο κοινή θεραπευτική προσέγγιση για την έλλειψη σιδήρου.

Συνήθως, η αποκατάσταση των επιπέδων σιδήρου, απαιτεί από 3 έως 6 μήνες συστηματικής λήψης συμπληρωμάτων. Συχνά ο γιατρός μπορεί να ζητήσει τη λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Αν αναρωτιέστε ποιο είναι το καλύτερο συμπλήρωμα σιδήρου που θα καλύψει τις ανάγκες σας, δείτε παρακάτω τις προτάσεις μας και επιλέξτε το ιδανικό που θα σας καλύψει πλήρως.

Το Iron Bisglycinate της HealthAid είναι ιδανικό συμπλήρωμα σιδήρου στην εγκυμοσύνη. Είναι συνδυασμένο με βιταμίνη C, ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη απορρόφηση. Ευεργετικό συμπλήρωμα και για την περίοδο της εμμηνόρροιας, όπου η πιθανότητα εμφάνισης αναιμίας είναι αυξημένη. Ιδανικό και σε περιπτώσεις χρόνιας γυναικείας τριχόπτωσης και σε σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.

Συμπλήρωμα με δυσγλικινικό σίδηρο, μία μορφή σιδήρου που είναι εύκολα απορροφήσιμη και ελαφριά για το στομάχι.

Συμπλήρωμα διατροφής στοιχειακού σιδήρου για μεγαλύτερη απορρόφηση,  που συμβάλλει στην υποστήριξη του αιμοποιητικού συστήματος. Αντιμετωπίζει την αναιμία και τα σημάδια κόπωσης στον οργανισμό.

Συμπλήρωμα διατροφής με βάση σουκροσωμικό σίδηρο και βιταμίνη C, χρήσιμο σε περιπτώσεις διατροφικής ανεπάρκειας ή αυξημένης ανάγκης για τα εν λόγω θρεπτικά συστατικά. Ο σίδηρος είναι επικαλυμμένος με σουκροσωμική τεχνολογία, περνώντας χωρίς να μεταβληθεί στο γαστρικό περιβάλλον και απορροφάται απευθείας στο έντερο, αποφεύγοντας έτσι γαστρικές διαταραχές.

🤓 Quiz: Τι Γνωρίζετε Για Την Έλλειψη Σιδήρου;