Ιός Έμπολα: Πώς μεταδίδεται και πόσο επικίνδυνος είναι σήμερα;

Τι είναι ο ιός Έμπολα;

Ο ιός Έμπολα ή αλλιώς αιμορραγικός πυρετός Έμπολα (EHF), αποτελεί μία σοβαρή ανθρώπινη νόσο, η οποία προκαλείται από στελέχη του ιού Έμπολα.

Πήρε το όνομά του από τον ποταμό Έμπολα, που βρίσκεται στην Κεντρική Αφρική και πιο συγκεκριμένα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

Το 1976 εντοπίστηκε σε αυτή τη γεωγραφική περιοχή μια από τις πρώτες μεγάλες επιδημίες του ιού, όπου καταγράφηκαν συνολικά 318 κρούσματα από τα οποία τα 280 κατέληξαν, με το ποσοστό θνησιμότητας να αγγίζει το 88%.

Η διάγνωση του ιού πραγματοποιείται μέσω μοριακών εξετάσεων, όπως η PCR και αιματολογικών εξετάσεων, μέσω των οποίων πραγματοποιείται η ανίχνευση του παθογόνου στελέχους.

Τρόποι μετάδοσης του ιού

Ο συγκεκριμένος ιός συγκαταλέγεται στην κατηγορία των ιών για τους οποίους έχει διαπιστωθεί πως δεν μεταδίδεται αερογενώς. Αντιθέτως μπορεί να μεταδοθεί:

1. Μέσω επαφής με το αίμα ή τα σωματικά υγρά μολυσμένου ζώου, πιθήκου ή νυχτερίδων, καθώς και ανθρώπου.
2. Μέσω επαφής με μολυσμένες επιφάνειες ή αντικείμενα.
3. Κατά τη διάρκεια φροντίδας ασθενών, χωρίς τη λήψη κατάλληλων μέτρων προστασίας.
4. Κατά την ταφή σε περιοχές με ενεργά κρούσματα.

Ποια είναι τα συμπτώματα που εμφανίζονται;

Το χρονικό πλαίσιο εμφάνισης των συμπτωμάτων διαφέρει και μπορεί να κυμαίνεται από δύο ημέρες μέχρι και τρεις εβδομάδες αφότου υπάρξει επαφή με τον ιό. Στα συχνότερα συμπτώματα ανήκουν:

• Πυρετός
• Πονόλαιμος
• Πονοκέφαλος
• Μυϊκοί πόνοι 
• Ναυτία 
• Εμετοί
• Διάρροια
• Μειωμένη λειτουργία ήπατος

Αντιμετώπιση και θεραπεία

Μέχρι και σήμερα, δεν έχει ανακαλυφθεί κάποια οριστική θεραπεία η οποία να εξαλείφει πλήρως όλα τα στελέχη του ιού ή έστω μεμονωμένα για καθένα από αυτά.
Παρ’ όλα αυτά υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για συγκεκριμένο στέλεχος του ιού Έμπολα, το στέλεχος Ζαΐρ (Zaire ebolavirus), το οποίο χρησιμοποιείται σε περιοχές που εξακολουθούν να υπάρχουν ενεργά κρούσματα της νόσου εξαιτίας αυτού του στελέχους π.χ. Αφρική.

Πολύ σημαντικό παράγοντα αποτελεί επίσης και η υποστηρικτική φροντίδα, συμβάλλοντας ενεργά στον περιορισμό της νόσου και στη μείωση των επιπλοκών για τον ασθενή.

Επιπλέον θεραπευτικές προσεγγίσεις που μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στη διαχείριση της νόσου και στην αύξηση των ποσοστών επιβίωσης είναι:

• Η χορήγηση υγρών και ηλεκτρολυτών
• Η απομόνωση των ασθενών για μείωση του κινδύνου επιμολύνσεων
• Η υποστήριξη της αναπνευστικής λειτουργίας μέσω χορήγησης οξυγόνου.

Τελευταίες εξελίξεις γύρω από τον ιό Έμπολα

Τους τελευταίους μήνες, έχει ξεσπάσει νέα έξαρση του ιού Έμπολα στην Κεντρική Αφρική με επίκεντρο το Κονγκό και την Ουγκάντα. Το στέλεχος που είναι υπεύθυνο για την νέα επιδημία ονομάζεται Bundibugyo και μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένη θεραπεία ή διαθέσιμο εμβόλιο. 

Διεθνείς μη κερδοσκοπικές οργανώσεις και ιατρικές ομάδες έχουν αποστείλει εξειδικευμένο προσωπικό, εξοπλισμό και φαρμακευτικές προμήθειες, με στόχο τον περιορισμό της μετάδοσης και της παροχής όσο το δυνατόν καλύτερης υγειονομικής περίθαλψης.

Επίσης, σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις και διαθέσιμα στοιχεία, έχουν αναφερθεί εκατοντάδες νέα κρούσματα και δεκάδες θάνατο

Υπάρχει λόγος ανησυχίας για την Ελλάδα;

Παρ’ ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει εκφράσει την έντονη ανησυχία του για την ταχύτητα εξάπλωσης των κρουσμάτων, δεν υπάρχουν ενδείξεις για πανδημική εξάπλωση.
Ο κίνδυνος εμφάνισης εκτεταμένης μετάδοσης στην Ελλάδα θεωρείται ιδιαίτερα χαμηλός, καθώς:

• Δεν πραγματοποιείται αερογενής μετάδοση, γεγονός που περιορίζει σημαντικά την εξάπλωση.
• Λαμβάνονται αυστηρά υγειονομικά μέτρα ελέγχου σε αεροδρόμια, και ιατρικές μονάδες, με στόχο να ανιχνευτεί και να διαχειριστεί έγκαιρα ένα πιθανό περιστατικό.

Οι ειδικοί έχουν επιστούν την προσοχή, στον πληθυσμό που ταξιδεύει και έρχεται σε επαφή με ενεργά κρούσματα. Για τον γενικό πληθυσμό σε Ελλάδα και Ευρώπη δεν υπάρχει μέχρι στιγμής λόγος ανησυχίας. 

Ο ιός Έμπολα ναι μεν αποτελεί έναν ιό που προκαλεί ανησυχία, ωστόσο δεν υπάρχει λόγος φόβου και πανικού. Επιπλέον, διεθνείς υγειονομικοί οργανισμοί παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, έτσι ώστε να γίνει εφαρμογή των απαραίτητα μέτρων προστασίας, σε κάθε αναγκαία περίπτωση.
Η σωστή ενημέρωση παραμένει και θα παραμένει το πιο σημαντικό εργαλείο για την αποφυγή της παραπληροφόρησης και της εξάπλωσης αχρείαστου πανικού.