Υπερμελάγχρωση: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε

Το δέρμα αποτελεί το μεγαλύτερο όργανο του ανθρώπινου σώματος και ο βασικός του ρόλος είναι να το προστατεύει έναντι καθημερινών εξωτερικών παραγόντων.
Η επιδερμίδα, ως η εξωτερική στιβάδα του δέρματος, εκτίθεται έντονα σε πολλούς από αυτούς τους παράγοντες, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται άμεσα. 

Οι μεταβολές στην όψη της επιδερμίδας αποτελούν αρκετά συχνό θέμα ανησυχίας για πολλούς ανθρώπους παγκοσμίως, ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας. Μία από τις συχνότερες καταστάσεις που συνδέονται άμεσα με την ανομοιομορφία στον τόνο του δέρματος είναι η υπερμελάγχρωση.

Τι ορίζεται ως υπερμελάγχρωση;

Η υπερμελάγχρωση αποτελεί διαταραχή του δέρματος, η οποία θα εμφανιστεί όταν τα μελανοκύτταρα, τα εξειδικευμένα κύτταρα που παράγουν μελανίνη, υπερδραστηριοποιηθούν και ξεκινήσουν να δημιουργούν μεγάλες ποσότητες αυτής.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μη ομοιόμορφη κατανομή της περίσσειας ποσότητας της μελανίνης και στον σχηματισμό πανάδων, κηλίδων και επίμονων δυσχρωμιών. 

Τύποι υπερμελάγχρωσης

Παρακάτω θα δούμε τους τύπους υπερμελάχρωσης, καθώς και τις βασικές διαφορές τους.

Μέλασμα (Πανάδες):

Το μέλασμα αφορά την εμφάνιση καφέ-γκρι κηλίδων ακανόνιστου σχήματος, σε σημεία του προσώπου κυρίως και στο ντεκολτέ. Συνδέεται κυρίως με ορμονικές αλλαγές όπως αυτές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και επιδεινώνεται με την έκθεση στον ήλιο.
Εμφανίζεται πιο συχνά σε γυναίκες με σταρένιο ή πιο σκούρο δέρμα και απαιτεί καθημερινή αντηλιακή προστασία. 

Ηλιακές Κηλίδες / Ηλικιακές Κηλίδες

Εμφανίζονται κυρίως ως πιο επίπεδες στρογγυλές κηλίδες που διαφέρουν χρωματικά από πιο ανοιχτόχρωμες μέχρι και πιο σκούρες. Μπορεί να δημιουργηθούν σε περιοχές που εκτίθενται άμεσα στον ήλιο όπως πρόσωπο, χέρια, ώμοι, ντεκολτέ. Δεν υπάρχει καθορισμένο ηλικιακό πλαίσιο, ωστόσο εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα σε άτομα άνω των 40 ετών. 

Φακίδες 

Είναι μικρές, πιο επίπεδες καφέ κηλίδες, οι οποίες αυξάνονται με την έκθεση στον ήλιο. Είναι αποτέλεσμα κυρίως γενετικής προδιάθεσης ή έκθεσης σε υπεριώδη  ακτινοβολία. Συνήθως εμφανίζονται σε πιο ανοιχτόχρωμες επιδερμίδες χωρίς να είναι απαραίτητο.

Μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση (PIH)

Αναφέρεται σε κηλίδες ροζ μέχρι και καφέ, οι οποίες είναι αποτέλεσμα φλεγμονής ή τραυματισμού του δέρματος, π.χ. σε άτομα με ακμή. Άτομα με ευαίσθητο δέρμα εμφανίζουν PIH, ενώ οι πιο σκουρόχρωμες επιδερμίδες εμφανίζουν πιο βαθιά μελάγχρωση.

Αίτια υπερμελάγχρωσης

Η υπερμελάγχρωση μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες με σημαντικότερους τους εξής:

• Ηλιακή Έκθεση: Αποτελεί τη νούμερο ένα αιτία υπερμελάγχρωσης παγκοσμίως. Οι ακτίνες UV διεγείρουν και ωθούν τα μελανοκύτταρα να παράγουν μεγαλύτερες ποσότητες μελανίνης ως φυσική άμυνα της επιδερμίδας. Συνεπώς, η χρήση αντηλιακής κρέμας για πανάδες, αλλά και γενικότερα, θεωρείται κάτι περισσότερο από απαραίτητη.  

• Ορμονικές Διαταραχές:  Αφορά περισσότερο το γυναικείο φύλο λόγω καταστάσεων όπως η εγκυμοσύνη, τα αντισυλληπτικά χάπια, η ορμονοθεραπεία (HRT) και οι διακυμάνσεις του εμμηνορροϊκού κύκλου.

• • Τρόπος Ζωής: Παράγοντες όπως το κάπνισμα και το αλκοόλ, η κακή διατροφή και το στρες μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση της ταχύτητας της επούλωσης μετά από τραυματισμό, σε αύξηση φλεγμονωδών καταστάσεων και σε αύξηση των ποσοστών κορτιζόλης, η οποία με τη σειρά της μπορεί να επηρεάσει τη δραστηριότητα των μελανοκυττάρων.
  • Φάρμακα και χημικές ουσίες: Ορισμένα φάρμακα ή σκληρά προϊόντα περιποίησης μπορούν να προκαλέσουν ή και να επιδεινώσουν την κατάσταση. 

• Τραυματισμός και Φλεγμονή του δέρματος: Οποιοσδήποτε μικροτραυματισμός του δέρματος μπορεί να οδηγήσει σε υπερπαραγωγή μελανίνης κατά τη διαδικασία της επούλωσης.

Καθημερινά λάθη που επιδεινώνουν την κατάσταση

Η κατανόηση των ειδών της υπερμελάγχρωσης είναι μείζονος σημασίας, καθώς πολλές είναι οι φορές που θέλοντας να εξομαλύνουμε τη διαταραχή, οδηγούμαστε στην επιδείνωση. Συχνά λάθη που μπορούν να επιβαρύνουν την υπερμελάγχρωση είναι:

• Η παράλειψη ή λανθασμένη εφαρμογή αντηλιακής προστασίας
• Η υπερβολική απολέπιση 
• Ο τραυματισμός και η εφαρμοσμένη πίεση στο δέρμα
• Η λανθασμένη χρήση ενεργών συστατικών όπως η βιταμίνη C
• Η λανθασμένη χρήση ενεργών συστατικών όπως η ρετινόλη 
• Η έλλειψη συνέπειας στην καθημερινή ρουτίνα

Διαβάστε επίσης: Αντηλιακό για Πανάδες: ποιο να επιλέξω;

Πότε να επισκεφθώ τον δερματολόγο;

Η υπερμελάγχρωση στην πλειοψηφία των περιπτώσεων δεν αποτελεί σοβαρή ιατρική κατάσταση και δεν αποτελεί λόγο έντονης ανησυχίας. Παρ’ όλα αυτά σε κάποιες περιπτώσεις η γνώμη ενός ειδικού μπορεί να κριθεί απαραίτητη. Παραδείγματα είναι:

1. Η ξαφνική εμφάνιση των κηλίδων
2. Αν συνοδεύονται και από άλλα συμπτώματα π.χ. κνησμός ή πόνος
3. Αν παραμένουν ή αυξάνονται παρά τη σωστή και συνεπή φροντίδα
4. Αν παρατηρείται αλλαγή στην υφή και στο μέγεθος της κηλίδας
5. Σε περίπτωση που δεν είστε σίγουροι ότι πρόκειται για κηλίδες.

Θεραπευτικές προσεγγίσεις 

Η αντιμετώπιση των διαφόρων τύπων υπερμελάγχρωσης, απαιτεί συνέπεια και μια καλά καθορισμένη φροντίδα. Ας μην ξεχνάμε πως η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί το κλειδί για τη διαχείριση και τη βελτίωση της κατάστασης.  

Υπάρχουν τρόποι ολικής αντιμετώπισης, όπως είναι το laser και διάφορες φαρμακευτικές αγωγές, υπάρχουν ωστόσο και προϊόντα καθημερινής περιποίησης για κηλίδες, τα οποία μπορούν να συμβάλλουν εξίσου στην βελτίωση της εικόνας της επιδερμίδας, όπως:

• Η βιταμίνη C
• Τα ρετινοειδή
• Το αζελαϊκό Οξύ
• Η νιασιναμίδη  

Η θεραπευτική προσέγγιση εξαρτάται από το είδος και τα αίτια της υπερμελάγχρωσης. Η λήψη φαρμακευτικού σχήματος σε κάθε περίπτωση απαιτεί την έγκριση του θεράποντος δερματολόγου.

Διαβάστε επίσης: Αντιμετωπίστε τις πανάδες με τα καλύτερα προϊόντα