5 Βασικοί Λόγοι που Ξυπνάμε Κουρασμένοι
Τεκμηριωμένο
Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες, 3 στα 10 άτομα αντιμετωπίζουν προβλήματα με τον ύπνο. Μάλιστα, αρκετοί είναι αυτοί που, παρότι ακολουθούν σταθερό πρόγραμμα ύπνου, και για τουλάχιστον 7 ώρες, το πρωί εξακολουθούν να ξυπνούν κουρασμένοι.
Το γεγονός αυτό οδήγησε στο συμπέρασμα πως δεν παίζει ρόλο μόνο το πόσες ώρες κοιμάται κάποιος, αλλά και η ποιότητα της ξεκούρασής του. Παρακάτω αναλύονται οι 5 βασικοί παράγοντες που μπορούν να συμβάλλουν στο να ξυπνάτε κουρασμένοι:
Άγχος και Στρές
Ο γρήγορος τρόπος ζωής και η δύσκολη καθημερινότητα που καλείται να αντιμετωπίσει ο καθένας, έχουν ως συνέπειες, μεταξύ άλλων, και το άγχος και το στρες. Στη συνέχεια, αυτά με τη σειρά τους αποτελούν ίσως τις συχνότερες αιτίες κακής ποιότητας ύπνου.
Τα επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης που σχετίζεται με το στρες, αυξάνονται με αποτέλεσμα ο οργανισμός να μην μπορεί να χαλαρώσει και να ξεκουραστεί σωστά.
Έτσι, το πρωινό ξύπνημα γίνεται πιο δύσκολο μέρα με τη μέρα και τα αποθέματα ενέργειας μειώνονται.
Αφυδάτωση
Η αφυδάτωση αποτελεί παράμετρο που ίσως πολλοί να μην συνδέουν άμεσα με τα προβλήματα ύπνου, όμως όλοι μας έχουμε ξυπνήσει κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της νύχτας λόγω του αισθήματος της δίψας.
Το 75% του σώματός μας αποτελείται από νερό. Μέχρι και το εσωτερικό των κυττάρων μας είναι κυρίως νερό με οργανίδια να “κολυμπούν” μέσα σε αυτό. Συνεπώς, όταν ο οργανισμός δεν λαμβάνει τις απαραίτητες ποσότητες υγρών μέσα στην ημέρα, επηρεάζονται σημαντικές λειτουργίες του.
Αυτές μπορεί να είναι:
- Η σωστή κυκλοφορία του αίματος.
- Η σωστή λειτουργία του εγκεφάλου.
- Η θερμορύθμιση, δηλαδή η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερό το εσωτερικό του έναντι μεταβολών του περιβάλλοντος.
Ακόμα και η ήπια αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει αίσθημα κόπωσης, πονοκεφάλους και ευερεθιστότητα, με αποτέλεσμα το πρωί ο οργανισμός να είναι ήδη κουρασμένος και χωρίς ενέργεια. Μια καλή επιλογή εδώ είναι η λήψη συμπληρώματος ηλεκτρολυτών για ενέργεια.
Διαβάστε επίσης: Ηλεκτρολύτες: Τι είναι και γιατί είναι σημαντικοί;
Καθιστική Ζωή
Ο τρόπος ζωής παίζει καθοριστικό ρόλο επίσης. Σε αυτό το σημείο πρέπει να ξεκαθαριστεί πως η μετάβαση από μια δουλειά σε μια άλλη και η διεκπεραίωση υποχρεώσεων ΔΕΝ είναι γυμναστική.
Πολλοί είναι εκείνοι που η εργασία τους απαιτεί παραμονή σε μια καρέκλα για τουλάχιστον 8 ώρες. Μετά από αυτό τα ψυχικά αποθέματα έχουν στερέψει και η μετάβαση σε ένα γυμναστήριο π.χ. ή και η γυμναστική στο σπίτι ακόμα δεν αποτελεί επιλογή. Η έλλειψη άσκησης επηρεάζει τη σωστή κυκλοφορία του αίματος, την οξυγόνωση του σώματος και οδηγεί σε αύξηση κιλών και κόπωση.
Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της σωματικής δραστηριότητας, ο οργανισμός εκκρίνει διάφορες ορμόνες που συμβάλλουν στην καλύτερη διάθεση και βοηθούν στην χαλάρωση και στον ύπνο, όπως η αύξηση των επιπέδων της σεροτονίνης.
Χρήση ηλεκτρονικών συσκευών πριν τον ύπνο
Η χρήση ηλεκτρονικών συσκευών πριν τον ύπνο έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα του ύπνου. Τα κινητά, τα tablets, οι τηλεοράσεις, οι υπολογιστές εκπέμπουν μπλε φως που επηρεάζει τον οργανισμό.
Πιο αναλυτικά, το μπλε φως επηρεάζει συγκεκριμένους φωτοϋποδοχείς του αμφιβληστροειδούς. Αυτά τα κύτταρα του ματιού λαμβάνουν το μπλε φως και το μεταφέρουν με μορφή νευρικού σήματος στον υποθάλαμο του εγκεφάλου που είναι και το κέντρο του κιρκάδιου ρυθμού.
Με αυτό τον τρόπο ο οργανισμός αντιλαμβάνεται πως είναι ακόμα ημέρα και δεν παράγει τα απαραίτητα ποσά μελατονίνης που τον βοηθούν στη διατήρηση ενός συνεχούς ύπνου κατά τη διάρκεια της νύχτας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, επιλέγονται συχνά τα συμπληρώματος μελατονίνης, που συμβάλλουν άμεσα στην ποιότητα του ύπνου. Φυσικά και δεν αποτελούν μόνιμη λύση, αλλά είναι μια ευρέως διαδεδομένη βοηθητική πρακτική.
Έλλειψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων
Η κακή διατροφή και οι γρήγοροι ρυθμοί της ζωής μπορούν να οδηγήσουν πιο εύκολα σε ελλείψεις διαφόρων βιταμινών και ιχνοστοιχείων τα οποία μπορεί να επηρεάσουν τον ύπνο και τα επίπεδα ενέργειας το επόμενο πρωί. Όταν ο οργανισμός δεν λαμβάνει στοιχεία όπως:
- Μαγνήσιο
- Σίδηρο
- Ηλεκτρολύτες
- Βιταμίνη D3
- Κοβαλαμίνη
είναι πιθανό να εμφανιστούν προβλήματα όπως η δυσκολία ξεκούρασης κατά τη διάρκεια της νύχτας καθώς επηρεάζονται συστήματα του οργανισμού όπως το νευρικό και το μυϊκό.
Η σωστή ξεκούραση δεν ταυτίζεται, όπως είδαμε, με το πόση ώρα κοιμάται ένα άτομο. Πολλές είναι οι φορές που αν κάποιος κοιμηθεί 12 ώρες ξυπνάει το ίδιο κουρασμένος. Η υιοθέτηση υγιών συνηθειών σε συνολικό επίπεδο είναι ο καταλυτικός παράγοντας για να διορθωθεί η κατάσταση. Ωστόσο, εάν το πρόβλημα επιμένει, η συμβουλή του ιατρού ή του φαρμακοποιού σας ίσως σας δώσει τις απαντήσεις που ψάχνετε.
Διαβάστε επίσης: Ύπνος: Πως να είναι ποιοτικός και το καλοκαίρι!
Πηγές
- Mykyta L., Elgaddal N., Warren A. Use of Sleep Aids Among Adults Age 18 and Older: United States, 2024. NCHS Health E-Stat, National Center for Health Statistics, 2026.
- Yang Yap, Natasha Yan Chi Tung, Lin Shen, Bei Bei, Andrew Phillips, Joshua F Wiley, Daily associations between salivary cortisol and electroencephalographic-assessed sleep: a 15-day intensive longitudinal study, Sleep, Volume 47, Issue 9, September 2024, zsae087, https://doi.org/10.1093/sleep/zsae087
- Rosinger AY, John JD, Murdock KW. Ad libitum dehydration is associated with poorer performance on a sustained attention task but not other measures of cognitive performance among middle-to-older aged community-dwelling adults: A short-term longitudinal study. Am J Hum Biol. 2024 Jun;36(6):e24051. doi: 10.1002/ajhb.24051. Epub 2024 Feb 14. PMID: 38356336; PMCID: PMC11144104.
- Wang, Feifei, and Szilvia Boros. “The effect of physical activity on sleep quality: a systematic review.” European journal of physiotherapy 23.1 (2021): 11-18.
- Chang AM, Aeschbach D, Duffy JF, Czeisler CA. Evening use of light-emitting eReaders negatively affects sleep, circadian timing, and next-morning alertness. Proc Natl Acad Sci U S A. 2015 Jan 27;112(4):1232-7. doi: 10.1073/pnas.1418490112. Epub 2014 Dec 22. PMID: 25535358; PMCID: PMC4313820.
- Cameli, N.; Beatrice, A.; Colacino Cinnante, E.M.; Gullace, C.; Lentini, G.; Occhipinti, S.; Ferri, R.; Bruni, O. Restless Sleep Disorder and the Role of Iron in Other Sleep-Related Movement Disorders and ADHD. Clin. Transl. Neurosci. 2023, 7, 18. https://doi.org/10.3390/ctn7030018