Εργασιακό Άγχος και Stress: Πως να τα διαχειριστείτε αποτελεσματικά

Τι είναι το εργασιακό άγχος και stress;

Ο  σύγχρονος τρόπος ζωής χαρακτηρίζεται από έντονους ρυθμούς, αυξημένες απαιτήσεις και πίεση χρόνου.Το εργασιακό άγχος και το stress έχουν πλέον εξελιχθεί σε δύο βασικές συνισταμένες που επηρεάζουν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία. Η έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση του stress είναι μείζονος σημασίας για την διατήρηση της ισορροπίας και ευεξίας του οργανισμού.

Άγχος vs stress: Ποια είναι η διαφορά;

Τα όρια διάκρισης ανάμεσα στις δύο αυτές έννοιες δεν είναι πάντα ξεκάθαρα , καθώς χωρίζονται μέσω μιας αρκετά λεπτής γραμμής. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα συχνά να γίνεται σύγχυση της σημασίας τους αφού και τα δύο αποτελούν συναισθηματικές αντιδράσεις. Πιο συγκεκριμένα:

Stress(στρες): Είναι η άμεση αντίδραση του οργανισμού σε κάποια εξωτερική πίεση, πχ αυξημένη δουλειά σε συνδυασμό με μικρά χρονικά πλαίσια. Η διάρκειά του συνήθως είναι προσωρινή και μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να αποδειχθεί και ωφέλιμο ενισχύοντας την απόδοση.

Άγχος: Αντίθετα, το άγχος είναι μια πιο εσωτερική κατάσταση ανησυχίας, η οποία έχει και μεγαλύτερη διάρκεια. Το συναίσθημα αυτό μπορεί να παραμείνει ακόμα και αν δεν υπάρχει πλέον η αιτία, επηρεάζοντας άμεσα το άτομο. 

Η μεταξύ τους σχέση δεν είναι απαραίτητα σχέση αιτίου-αποτελέσματος, όμως συνδέονται. Το stress μπορεί να οδηγήσει σε άγχος, ειδικά αν οι στρεσογόνες καταστάσεις που βιώνει ένας άνθρωπος, είναι καθημερινές και με αυξημένη ένταση. Με απλά λόγια το stress είναι η αρχή. Αν δεν υπάρξει αποφόρτιση της κατάστασης που το προκαλεί, το άγχος μπορεί να είναι η συνέχεια του, ως μια διαφορετική μορφή έκφρασής του.  

Ποιες είναι οι βασικές αιτίες του εργασιακού stress;

Το έναυσμα για το εργασιακό stress μπορούν να πυροδοτήσουν διάφοροι παράγοντες στον χώρος εργασίας. Μερικοί από αυτοί είναι:

Έλλειψη Χρόνου

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως έστω και μια φορά στη ζωή του ο καθένας από εμάς έχει νιώσει την ανάγκη η ημέρα του να είχε περισσότερες από 24 ώρες. Η πίεση για άμεση ολοκλήρωση εργασιών είναι μεγάλη και οδηγεί συχνά σε υψηλά επίπεδα stress.

Αυξημένο φόρτο εργασίας

Με τις υποχρεώσεις  να είναι πολλές και τον χρόνο να είναι πολύ περιορισμένος, είναι καθημερινό φαινόμενο ο εργαζόμενος να νιώθει τόσο σωματική, όσο και ψυχολογική εξάντληση.  

Ανισορροπία ανάμεσα στη δουλειά και στην προσωπική ζωή

Η παράταση την εργασία εκτός του προκαθορισμένου ωραρίου, είτε μένοντας παραπάνω στην δουλειά, είτε μεταφέροντας την στο σπίτι για τον οποιοδήποτε λόγο, μειώνει το αίσθημα της ξεκούρασης, υποβαθμίζει την ποιότητα του ύπνου και οδηγεί σε χάσμα διαπροσωπικών σχέσεων αυξάνοντας τα επίπεδα άγχους. 

Ποια τα συμπτώματα του εργασιακού άγχους; 

Το άγχος έχει την ικανότητα να εκδηλώνεται με πολλαπλούς τρόπους επηρεάζοντας όχι μόνο την ψυχική αλλά και την σωματική υγεία. 

Σωματικά Συμπτώματα: 

• Αίσθημα κόπωσης και έλλειψη ενέργειας
• Πονοκέφαλοι
• Ταχυκαρδία
• Μυϊκή ένταση, κυρίως σε καθιστικές εργασίες στα σημεία του αυχένα και των ώμων
• Διαταραχές ύπνου
• Γαστρεντερικές διαταραχές, πχ πόνος στο στομάχι ή ναυτία
• Εφίδρωση

Ψυχολογικά Συμπτώματα: 

• Μειωμένη Διάθεση
• Έλλειψη Κινήτρου
• Έντονη ανησυχία και φόβος για το μέλλον 
• Ευερεθιστότητα και νευρικότητα
• Δυσκολία Συγκέντρωσης
• Αίσθημα πίεσης και υπερέντασης

Πως να διαχειριστείτε αποτελεσματικά το εργασιακό άγχος

Μπορεί η πλήρης αντιμετώπιση να μην φαντάζει ρεαλιστικός στόχος και η αλήθεια είναι πως το άγχος είναι ένα συναίσθημα που καλούμαστε να αντιμετωπίζουμε σε καθημερινή βάση, συνεπώς η ολοκληρωτική εξάλειψη του χρειάζεται χρόνο και προσπάθεια, Ωστόσο υπάρχουν πολλοί τρόποι μέσω των οποίων μας δίνεται η δυνατότητα να το διαχειριστούμε έτσι ώστε να μην μας επηρεάζει αρνητικά. 

Οργάνωση προγράμματος

Ένα καθαρό και οργανωμένο πρόγραμμα καταπολεμά το αίσθημα της αβεβαιότητας που συχνά προκαλείται από στρεσογόνες καταστάσεις. Η ιεράρχηση προτεραιοτήτων καθιστούν την καθημερινότητα πιο διαχειρίσιμη. 

Σωματική άσκηση

Η σωματική άσκηση και γενικότερα ο αθλητισμός βοηθά στην καλύτερη αιματοεγκεφαλική ροή και στην παροχή των απαραίτητων επιπέδων οξυγόνου στο σώμα προκαλώντας ένα αίσθημα ευφορίας και καλής διάθεσης. 

Διαλείμματα μέσα στη μέρα

Είναι πολύ σημαντικά καθώς βοηθούν τον εγκέφαλο να κάνει ένα reset και να ξεκουραστεί παροδικά από μια δύσκολη εργασία. 

Επαρκής και ποιοτικός ύπνος 

Ίσως είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες αν όχι ο πιο σημαντικός, για την αποκατάσταση του οργανισμού και την ισορροπία της ψυχικής υγείας, καθώς ο ποιοτικός και επαρκής ύπνος βοηθάει το ανοσοποιητικό μας σύστημα.  

Συμπληρώματα διατροφής

Σε περιόδους αυξημένου εργασιακού stress, ο οργανισμός έχει περισσότερες ανάγκες σε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά. Ορισμένα συμπληρώματα διατροφής και βιταμίνες για το άγχος και το στρες μπορούν να υποστηρίξουν τη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος και να συμβάλλουν στη μείωση της έντασης και της κόπωσης. Κάποιες αποτελεσματικές επιλογές αποτελούν: 

1. Μαγνήσιο: Το μαγνήσιο συμβάλλει στη χαλάρωση του νευρικού συστήματος και στην μείωση τους αισθήματος της κόπωσης. Επιπλέον υποστηρίζει τον ποιοτικό ύπνο, σημαντικότερο στοιχείο για για περιόδους έντασης. 
2. Σύμπλεγμα βιταμινών Β: Παρέχει στήριξη στο νευρικό σύστημα και ενισχύει την ενέργεια του οργανισμού. Η έλλειψη βιταμινών του συμπλέγματος οδηγεί σε πνευματική κόπωση και σωματική εξάντληση. 
3. Ginkgo biloba: Το φυτικό αυτό εκχύλισμα ενισχύει άμεσα την μνήμη και την συγκέντρωση. Μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της πνευματικής και κατά συνέπεια της εργασιακής απόδοσης. 

Διαβάστε επίσης: Αντιμετώπιση άγχους & στρες: Ποιες βιταμίνες και συμπληρώματα βοηθούν;

Ποιες είναι οι επιπτώσεις του εργασιακού άγχους;

Όταν το εργασιακό άγχος και γενικότερα το άγχος, έχει παρατεταμένη διάρκεια, εμφανίζονται επιπτώσεις σε πολλαπλά επίπεδα της καθημερινότητας.  

• Επιπτώσεις στην σωματική και ψυχική υγεία:  

Η συνεχής ένταση και το παρατεταμένο stress μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια κόπωση, ψυχική εξάντληση, πτώση του ανοσοποιητικού συστήματος με όποιες συνέπειες μπορεί να έχει αυτό, ευερεθιστότητα καθώς και γενικότερα μείωσης της ενέργειας.

• Επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής:  

Η εύρεση του χρυσού κανόνα ισορροπίας ανάμεσα στην εργασία και στην προσωπική ζωή είναι απαραίτητη, διαφορετικά μπορεί να υπάρξουν πολύ σοβαρές συνέπειες στη ζωή του ανθρώπου, στις διαπροσωπικές του σχέσεις και στη γενικότερη ευεξία του οργανισμού του.

• Επιπτώσεις στην εργασιακή απόδοση:  

Η πίεση επηρεάζει άμεσα την παραγωγικότητα, την απόδοση και την λήψη αποφάσεων, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα ύπαρξης λαθών και αναποτελεσματικότητας. Όταν αυτή η κατάσταση επιμένει για πολύ καιρό μπορεί να οδηγήσει σε έντονη σωματική και ψυχική εξάντληση, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης burnout. 

Άγχος, stress and burnout πως συνδέονται; 

Το άγχος, το stress και το burnout αποτελούν έννοιες οι οποίες συνδέονται και μάλιστα διαδοχικά. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω το stress αποτελεί συνήθως το πρώτο στάδιο, την αρχική αντίδραση του οργανισμού σε εξωτερικές πιέσεις από το περιβάλλον τους.

Όταν το stress είναι παρατεταμένο και συνεχές, η αντιμετώπισή του είναι πιο δύσκολη και μπορεί να εξελιχθεί σε άγχος, μια πιο μόνιμη εσωτερική κατάσταση ψυχικής έντασης.

Αυτή η κατάσταση για παρατεταμένο χρονικό διάστημα μπορεί να οδηγήσει σε burnout, κατάσταση που χαρακτηρίζεται από πλήρη σωματική και ψυχική εξάντληση που συνοδεύεται από μειωμένη θέληση, απόδοση και  απώλεια κινήτρου.

Διαβάστε επίσης: Σύνδρομο Burnout: Τι Είναι, Αίτια, Συμπτώματα & Αντιμετώπιση

Το εργασιακό άγχος λοιπόν και το stress αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης καθημερινότητας. Η έγκαιρη αναγνώριση των αιτιών αλλά και των συμπτωμάτων, συνδυαστικά με υγιείς συνήθειες ζωής συμβάλλουν στην ουσιαστική μείωση της έντασης, κάνοντας τη διαφορά και προλαμβάνοντας πιο σοβαρές καταστάσεις, όπως το burnout.

Στο τέλος της ημέρας αυτό που προέχει είναι η φροντίδα του εαυτού μας. Για αυτό πρέπει να ακούμε το σώμα μας, καθώς τα σημάδια είναι πάντα εκεί, αρκεί να μπορούμε να τα αναγνωρίσουμε.